تعریف ویژگی ها (Properties) در جاوا اسکریپت

28 11 2008

یکی از امکانات نسخه های جدید JavaScript پشتیبانی از ویژگی ها (Property) هست. اگر با سایر زبان های برنامه نویسی آشنایی داشته باشید، مطمئنن می دانید که ویزگی ها یکی از بخش های جدایی ناپذیر زبانهای برنامه نویسی OOP هستند.

ویژگی ها این امکان را فراهم می کنند که بر روی مقادیر متغیرهای خود کنترل داشته باشید و حق دسترسی برای آنها جهت ویرایش تعیین کنید. همچنین می توان داده های وارده را فیلتر کرده تا فقط محدوده و داده های مورد نظر اعمال شوند.

با این مقدمه می خواهم چند روش تعریف ویژگی ها در جاوا اسکریپت مطرح کنم.

تعریف اول:

جاوا اسکریپت زبان بسیار ساده ای است. ابجکت ها (یا اشیا) در جاوا اسکریپت چیزی بیش از مجموعه ای از کلید ها و مقادیر نیستند. به این معنی که برای دسترسی به عضوی از یک شیئ می توانید همانند یک آرایه با آن رفتار کنید.

برای مثال برای افزودن یک عضو به یک شیئ به مثال زیر توجه کنید:

var thing = new Object();
thing[ “prop1” ] = “Hello”;

در این مثال ما عضو جدیدی به نام prop1 را به thing اضافه کردیم. مقدار prop1 برابر Hello خواهد بود. روش دیگری هم برای افزودن عضو به شیئ مورد وجود دارد. به مثال زیر توجه کنید:

var thing = new Object();
thing.prop1 = “Hello”;

روش دیگر برای معرفی اشیا استفاده از لیتراتهای ابچکت هست که نتیجه ای دقیقا مانند دو مثال قبلی دارد:

var thing = {prop1 : “Hello”};

استفاده از مقدار prop1 بسیار ساده است می توان همانند یک آرایه یا یک ویژگی از آن استفاده کرد:

var thing = new Object();
thing.prop1 = “Hello”;
alert( thing[“prop1”] );
thing.prop1 = “Hello Again!”;
alert( thing.prop1 );

روش دوم:

روشی که در بالا توضیح دادم خیلی ساده و کاربردی است ولی تنها محدودیتی که دارد این است که امکان کنترل بر داده هایی که قبول می کند و یا مقداری که باید برگرداند وجود ندارد.

برای رفع این مشکل شرکت Mozilla راه حلی را ارائه کرده است که به مرور سایر مرورگر ها نیز از آن پشتیبانی می کنند.

این روش چیزی جز کلمات کلیدی get و set نیست.

var thing =  {
_price: 0,
get price() { return this._price; },
set price(value)
{
	if (value < 0)
	throw "price must be greater than zero";
	this._price = value;
}
};

در این مثال شیئ با نام thing تعریف شده است. این شیئ دارای یک متغیر با نام price_ و ویژگی price هست که با استفاده از یک متد get و یک متد set تعریف شده است.

به طور ساده تر زمانی که می خواهید مقداری را از ویزگی price بخوانید تابع معرفی شده در مقابل get فراخوانی خواهد شد و همچنین، هنگام مقدار دهی به price تابع معرفی شده در مقابل set فراخوانی خواهد شد.

همانطور که می بینید ویزگی price در هنگام عمل set مقدار ورودی را بررسی می کند و اگر کوچکتر از صفر باشد خطایی را تولید خواهد کرد.

نمونه استفاده از کد بالا:

// مقدار دهی
thing.price = 5;
// نمایش مقدار
alert( thing.price );
// مقدار نامعتبر و تولید خطا
thing.price = -10;

متاسفانه از این روش مرورگر های کمی پشتیبانی می کنند و در حال حاظر مرورگرهای Firefox و Safari 3 و Opera 9.5 از آن پشتیبانی می کنند.

روش سوم:

این روش را مرورگر Firefox برای استفاده در خودش طراحی کرده و در سایر مرورگرها کار نخواهد کرد. روش بسیار جالبی است و ساده تر از روش قبلی می باشد.

var thing =
{
_price: 0
};
thing.__defineGetter__("price", function(){ return this._price; });
thing.__defineSetter__("price", function(value)
{
	if (value < 0)
		throw "price must be greater than 0";
	this._price = value;
}
);

در این مثال ابتدا شیئ thingتعرفی می شود. سپس با استفاده از تابع __defineGetter__ متد get با برای ویژگی price تعریف می شود. این تابع دو ورودی دارد که اولی نام ویژگی مورد نظر است و دومی رفرنسی به تابع مورد نظر برای get. البته در این مثال تابع در همان جا تعریف شده است.

تابع __defineSetter__ همانند __defineGetter__ عمل می کند و فقط برای اضافه کردن تعریف set به ویژگی مورد نظر مورد استفاده است. در این مثال تابع مربوط به set در همان خط تعریف شده و مقدار ورودی را برای مقادیر کمتر از صفر کنترل می کند.

همانند مثال قبلی این مثال نیز کار خواهد کرد:

// مقدار دهی
thing.price = 5;
// نمایش مقدار
alert( thing.price );
// مقدار نامعتبر و تولید خطا
thing.price = -10;

روش چهارم:

در این روشی که می خوام معرفی کنم، واقعا ویژگی ها را پیاده سازی نمی کند ولی مانند یک ویژگی عمل می کنه و می تونه در کار شما مفید واقع بشه. در این روش در حقیقت ما دو تابع جداگانه برای خواندن و نوشتن در متغیر تعریف می کنیم و کارهای مورد نظر را در داخل آنها انجام می دهیم.

function thing()
{
	var _price = 0;
	this.getPrice = function(){
		return _price;
	};
	this.setPrice = function(val){
		if (val < 0)
			throw "price must be greater than 0";
		_price = val;
	};
}

در این مثال شیئ thing به عنوان یک تابع تعریف شده است که می توان از روی متغیر و اشیا دیگری هم ساخت. در داخل این تابع دو تابع getPrice برای خواندن و setPrice برای نوشتن در متغیر _price تعریف شده است.

// ایجاد نمونه جدید از تابع تعریف شده
var product= new thing();
// دسترسی متقیم به متغیر داخلی
alert(product._price);
//مقدار دهی با استفاده از تابع
product.setPrice(2);
// دسترسی به مقدار با استفاده از تابع مربوطه
alert( product.getPrice() );
// مقدار با یک مقدار نامعتبر و دریافت خطا
product.setPrice( -4 );

با این اوصاف مشاهده می کنید که javascript روز به روز قوی تر می شود، مخصوصا که Web 2 بسیار به javascript وابسته هستند.

موفق باشید

منابع:

http://weblogs.asp.net/stephenwalther/archive/2008/02/29/creating-javascript-properties-in-asp-net-ajax.aspx
http://ejohn.org/blog/javascript-getters-and-setters/
http://ajaxian.com/archives/getters-and-setters-in-javascript





ویژگیهای جدید در CSS 3 بخش دوم

15 10 2008

این مقاله ادامه مقاله بخش اول هست که به بررسی ویژگی های جدید در CSS 3 می پردازیم.

تعدادی از ویژگی ها با صورت لیست وار

بخش اول

  • Selector ها – انتخاب کننده های عناصر
  • text-shadow – سایه در زیر متن
  • border-image – تصاویر برای حاشیه عناصر
  • border-radius – خمیده کردن حاشیه عناصر
  • box-shadow – سایه در زیر یک کادر
  • text-overflow – از محدوده خارج شدن متن
  • word-wrap – خط شکن در متون طولانی
  • resize – قابلیت تغییر اندازه کادر ها توسط کاربر
  • outline – خطوط پیرامون اشیا

بخش دوم

  • @page – انتخابگرهای صفحه
  • multiple backgrounds – چندین زمینه برای اشیا
  • background-origin و background-clip – تعیین محدوده و موقعیت به صورت پیشرفته برای پس زمینه ها
  • Opacity – تعیین شفافیت یا آلفای یک شیئ
  • رنگهای HSL و HSLA و RGBA
  • Multi-column – چند سطونی کردن متون
  • Web fonts – فونت های سفارشی برای سایت
  • Speech – برای تعیین نحوه خواندن متون توسط نرم افزار

توضیح پیرامون ویژگی های فوق در بخش دوم

انتخابگر @page

ویژگی که در CSS 3 تغییر زیادی کرده انتخابگر page@ هست. این نوع انتخابگر ها با نام media شناخته می شن و با کارکتر @ مشخص میشوند. چون این موارد هنوز تکمیل نشده است و احتمال تغییر در اونها خیلی زیاده در موردشون توضیح نمی دم اما برای اطلاعات بیشتر می تونید به اینجا مراجعه کنید: http://www.w3.org/TR/css3-mediaqueries

انتخابگر مورد نظر من که خیلی جالب هست page@ هست. این انتخابگر یا selector این قدرت رو میده که به صفحه به صورت تکه تکه استیل تعیین کنید. نحوه کار این ویژگی اینطور هست که صفحه را به چندین قسمت تقسیم کرده و امکان تنظیم ویژگی های css رو به آنها میده. در تصویر زیر می بینید که صفحه به چندین قیمت تقسیم شده و سه قسمت از راست پر رنگ نشان داده شده اند:

CSS3 Paged Media Margin Boxes

CSS3 Paged Media Margin Boxes

به این کد توجه کنید

@page {
size: 8.5in 11in;
margin: 10%;

@right-top {
content: «Hamlet»;
}
@right-middle {
content: «Page » counter(page);
}
@right-bottom {
font-size: 14pt;
}
}

در این کد ابتدا صفحه به عنوان یک مدیا در نظر گرفته میشه و سپس طول 8.5 اینچ و ارتفاع 11 اینج و مقدار margin 10 درصد از کل صفحه داده میشه. در انتخابگر بعدی قسمت بالا راست right-top از صفحه انتخاب شده و متن اون Hamlet قرار داده میشه. همونطور که میبینید امکان تعریف تو در توی انتخابگر های مدیا وجود داره. بخش های بعدی هم right-middle برای سمت راست وسط و right-bottom برای راست پایین هستند.

قسمت هایی که قابل استفاده هستند و در شکل بالا با نقطه چین نمایش داده شد اند شامل موارد زیر هستند:

top-left-corner, top-left, top-center, top-right, top-right-corner, left-top, left-middle, left-bottom, right-top, right-middle, right-bottom, bottom-left-corner, bottom-left, bottom-center, bottom-right, bottom-right-corner

اطلاعات بیشتر: http://www.w3.org/TR/css3-page

multiple backgrounds

با استفاده از این ویژگی این امکان فراهم می شود که به جای تعیین یک پس زمینه چندین پس زمینه جداگانه تنظیم کنید.

امکان تنظیم چندین پس زمینه برای من یک آرزو بود تا زمانی که این ویژگی رو تو CSS 3 دیدم. تصور اینکه چه قدرتی این ویژگی به شما خواهد دور از انتظار هست. پس برای اینکه گوشه ای از قدرت این ویژگی رو ببینید به تصویر زیر نگاه کنید:

Multiple backgrounds

Multiple backgrounds


در آدرس: http://www.css3.info/wp-content/uploads/2007/09/multiple-backgrounds-example.html

البته در حال حاظر فقط مرورگر safari امکان نمایش چندین پس زمینه را دارد.

تو این صفحه فقط به یک تگ div برای تنظیم زمینه پس زمینه داده شده است! در ضمن از هیچ تگ اضافه هم استفاده نشده است.

background: url(body-top.gif) top left no-repeat,
url(banner_fresco.jpg)  top 11px no-repeat,
url(body-bottom.gif) bottom left no-repeat,
url(body-middle.gif) left repeat-y;

اطلاعات بیشتر: http://www.w3.org/TR/css3-background/#the-background-image

background-origin

این ویژگی موقعیت اعمال ویژگی موقعیت یا background-position را تحت تاثیر قرار میده و موقعیت کلی را تغییر می دهد.

این ویژگی سه مقدار می گیرد که border، padding و content هستند. در صورت انتخاب padding موقعیت یا position با توجه گوشه بالایی سمت چپ ویژگی padding شیئ در نظر گرفته خواهد شد. در صورت انتخاب border موقعیت با توجه به گوشه بالایی سمت چپ ویژگی border شیئ در نظر گرفته خواهد شد و در صورت انتخاب content موقعیت با توجه به گوشه بالایی سمت چپ محتویات یا متن داخل شئ در نظر گرفته خواهد شد.

برای دیدن نمونه به تصویر بعدی نگاه کنید.

background-clip

این ویزگی تعیین می کند اعمال ویژگیهای پس زمینه در قسمت حاشیه به چه صورت باشد. این ویژگی دو مقدار می گیرد که اولی border هست و تایین می کند اعمال پس زمینه فقط تا border ادامه داشته باشد. مقدار دوم padding هست که مشخص می کند که اعمال پس زمینه تا ناحیه Padding باشد.

ویژگی های background-clip و background-origin در تصویر زیر مشخص شده اند.

در تصویر زیر در سطر اول برای background-clip مقدار border و در سطر دوم مقدار padding انتخاب شده است.
همچنین برای ویژگی background-clip ردیف اول اعمال مقدار border ردیف دوم padding و ردیف سوم content را نشان می دهد.

background origin and clip

background origin and clip

اطلاعات بیشتر: http://www.w3.org/TR/2005/WD-css3-background-20050216

Opacity
شفافیت عناصر را مشخص می کند. کاربرد این عنصر زمانی مشخص هست که عناصر بر روی هم قرار گیرند و در این حالت لازم باشد تا عناصر زیرین هم کمی دیده شوند.
مقداری Opacity عددی اعشاری از یک تا صفر است.

رنگهای HSL و HSLA و RGBA
امکان انتخاب رنگ ها را طیف رنگهای مختلف میدهد. در گذشته باید زنگها حتما در استاندارد RGB رنگ انتخاب میشد.

برای مطالعه پیرامون Opacity و رنگها به این مقاله مراجعه کنید: A brief introduction to Opacity and RGBA

Multi-column
ویژگی جالب دیگری که اضافه شده امکان ستون بندی متون است. این ستون یندی به دو صورت قابل تعریف است؛ اولی با تعیین عرض برای هر ستون و دومی با تعریف تعداد ستون ها.
در حال حاضر این ویژگی به طور غیر رسمی توسط مرورگرها FireFox و Safari پشتیبانی می شود.

FireFox
-moz-column-width: 13em;
-moz-column-gap: 1em;
Safari
-webkit-column-width: 13em;
-webkit-column-gap: 1em;

توضیحات کامل: http://www.w3.org/TR/css3-multicol

Web fonts

امکان تغییر فونت های سایت به فونت هایی سفارشی را می دهد.

تغییر دادن فونت های سایت به فوت سفارشی ویژگی کاملا جدیدی نیست و توسط IE 5 پشتیبانی شده بود. ولی به این علت که نوع فونتی که مورد استفاده قرار می گرفت (Embedded Open Type .eot) مورد استقبال سایر مرورگر ها قرار نگرفت؛ تا الان که به صورت استاندارد درآمده است.
در حال حاظر امکان استفاده از فونت های TrueType .ttf و OpenType .otf باید توسط مرورگر ها فراهم شود. نکته ای که در اینجا مهم است لایسنس داشتن فونت ها است.
اعمال فونت های سفارشی توسط ویژگی @font-face فراهم شده است.

@font-face {
font-family: Delicious;
src: url(‹Delicious-Roman.otf›);
}

جالب است بدانید که یکی از دلایل عقب افتادن عرضه FireFox 3.1 پیاده سازی این ویژگی است.

نمونه اعمال شده: http://www.css3.info/preview/web-fonts-with-font-face
توضیحات کامل: http://www.w3.org/TR/css3-webfonts/#font-descriptions

Speech
Speech یا خواندن متون توسط نرم افزار ویزگی جدیدی در Css 3 نیست ولی دچار تغییرات زیادی شده است. این دسته از ویژگی ها امکان تعیین سرعت، کلفتی صدا، جنسیت خواننده و .. را می دهد.
این ویزگی ها این امکان را به شما می دهد که در زمانی که خسته هستید به چشمان خود استراحت دهید تا نرم افزار برای شما متون را بخواند.
در میان مرورگر ها، مرورگر Opera از چندین نسخه قیلی این ویژگی را دارا می باشد که متون را بخواند، ولی در حالت عادی این امکان در ان غیر فعال است و برای فعال کردن آن باید بسته مربوطه را دریافت و نصب نمایید.

توضیحات کامل: http://www.w3.org/TR/css3-speech





ویژگیهای جدید در CSS 3 بخش اول

5 10 2008

در این مقاله کوتاه می خوام که شما رو با تعدادی از ویژگی های استاندارد CSS 3 آشنا کنم.

کار بر روی استاندارد CSS 3 از سال 2002 شروع شد، یعنی نزدیک به یک سال از زمانی که پرونده CSS 2.1 بسته شد. کار بر روی این استاندارد هنوز به پایان نردسیده و شاید تا یک یا دو سال آینده هم به طول بکشه ولی با این حال بسیاری از موارد این استاندارد تکمیل شده است.
نکته ای که در این وسط خیلی مهمه پشتیبانی مرورگر ها از این استاندارده. متاسفانه چون خیلی از موارد به موقع آماده نشده اند پشتیبانی کاملی توسط مرورگر های قدیمی از آنها نمی شود، پس برای آزمایش و مشاهد مواردی که در ادامه مطرح خواهد شد باید آخرین نسخه و یا حتی نسخه آزمایشی را دریافت کنید.

در حال حاظر مرورگر FireFox 3.1 نسخه آزمایشی و Opera 9.5 و Safari نسخه آزمایشی بسیاری از موارد زیر را پشتیبانی می کنند. متاسفانه IE در زمینه خیلی ضعیف عمل کرده و آخرین نسخه آن یعنی IE 8 beta 2 پشتیبانی کاملی از موارد زیر ندارد.

تعدادی از ویژگی ها با صورت لیست وار

بخش اول

  • Selector ها – انتخاب کننده های عناصر
  • text-shadow – سایه در زیر متن
  • border-image – تصاویر برای حاشیه عناصر
  • border-radius – خمیده کردن حاشیه عناصر
  • box-shadow – سایه در زیر یک کادر
  • text-overflow – از محدوده خارج شدن متن
  • word-wrap – خط شکن در متون طولانی
  • resize – قابلیت تغییر اندازه کادر ها توسط کاربر
  • outline – خطوط پیرامون اشیا

بخش دوم

  • @page – انتخابگرهای صفحه
  • multiple backgrounds – چندین زمینه برای اشیا
  • background-origin و background-clip – تعیین محدوده و موقعیت به صورت پیشرفته برای پس زمینه ها
  • Opacity – تعیین شفافیت یا آلفای یک شیئ
  • رنگهای HSL و HSLA و RGBA
  • Multi-column – چند سطونی کردن متون
  • Web fonts – فونت های سفارشی برای سایت
  • Speech – برای تعیین نحوه خواندن متون توسط نرم افزار

توضیح پیرامون ویژگی های فوق

Selector ها
یکی از مهمترین بخش های CSS انتخابگر ها هستند که برای انتخاب عناصر در صفحه مورد استفاده قرار می گیرند. برای گسترش توانایی ها، چند ویژگی جدید در نسخه 3 به CSS اضافه شده که به صورت خلاصه توضیح میدم.
انتخاب کننده [att^=val]
در این حالت عناصری انتخاب خواهد شد که مقدار ویژگی att آن با val شروع شده باشد. برای مثال

a[title^=»ho»] {background: green;}

که مشخص می کند لینک هایی که مقادیر title انها با حرف ho شروع شده باشد رنگ سبز رو به عنوان پس زمینه بدهد.

انتخاب کننده [att$=val]
در این حالت عناصری انتخاب خواهد شد که مقدار ویژگی att آن با val پیان پذیرفته باشد. برای مثال

a[title$=»t»] {background: green;}

که مشخص می کند لینک هایی که مقادیر title انها با حرف t پاینان پذیرفته باشد، رنگ سبز رو به عنوان پس زمینه آنها قرار گیرد.

انتخاب کننده [att*=val]
در این حالت عناصری انتخاب خواهد شد که در ویژگی att آن مقدار val یافت شود. برای مثال

a[title*=»ont»] {background: green;}

که مشخص می کند لینک هایی که در مقدار title انها عبارت ont یافت شود، رنگ سبز رو به عنوان پس زمینه آنها قرار گیرد. در این حالت لینکی که در ویژگی title خود عبارت contact قرار داشته باشد در شرط مذبور صدق کرده و زمینه آن سبز خواهد شد.

تست این موارد بر روی FireFox 3.1 و Opera 9.5 به خوبی کار کردند ولی IE 8 بدترین نمره را کسب کرد. برای تست این که مرورگر شما کدامیک از انتخاب گر ها را پشتیبانی می کنه از لینک زیر استفاده کنید: http://www.css3.info/selectors-test

برای دیدن سایر انتخاب گر ها و توصیحات بیشتر این پست از آقای مهدی ولیخانی رو مطالعه کنید.

text-shadow
برای ایجاد سایه در زیر متون مورد استفاده است. یکی دیگر از ویژگیهای جالب که با ترکیب آنها می توان سایت های جذاب را خلق کرد.

تصویر زیر را مشاهده کنید که از ترکیب چندین سایه تشکیل شده است. کد این تصویر:

multiple-shadows

نتیجه اعمال چندین سایه با استفاده از text-shadow

text-shadow:0 0 4px white, 0 -5px 4px #FFFF33, 2px -10px 6px #FFDD33, -2px -15px 11px #FF8800, 2px -25px 18px #FF2200;

توضیحات کامل: http://www.w3.org/TR/2003/CR-css3-text-20030514/#text-shadows

ادامهٔ مطلب »





Google Chrome مرورگر جدید از گوگل

2 09 2008

به تازگی گوگل مرورگر وب خودش رو معرفی کرده. این مرورگر که با نام Chrome شناخته می شه و بزودی منتشر خواهد شد.

Google Chrome

Google Chrome

این مرورگر مقداری جنجال مبنی بر به چالش کشیدن Microsoft به وجود آورده و پیش بینی میشه که بتونه سهم خوبی از بازار مرورگر های وب بدست بیاره.

ولی من اینطوری فکر نمی کنم. مطمئنا می تونه این مرور گر موفق بشه ولی این مرورگر باعث کاهش استفاده کنندگان از firefox خواهد شد. علت این موضوع به خاطر این است که اکثر افرادی که از firefox استفاده می کنند افرادی متخصص یا دارای دانش و تخصص هستند و مسلما این مرور گر جدید آنها را جذب خواهد کرد. اما کاربران عادی ویندوز و IE که سهم زیادی از مرورگر ها رو به خودشون اختصاص دادن زحمت نصب این نرم افزار رو به خودشون نخواهند داد. چون اگر قرار بود این کار را بکنند قبلا با firefox انجام می دادند.

مرورگر گوگل open source خواهد بود. جالبه بدونید که موتور درونی این نر م افزار WebKit خواهد یود. WebKit همان موتور استفاده شده در مرورگر معروف Safari کمپانی Apple هست.

از امکانات این مرورگر می توان به داشتن tab نام برد. این تب ها برخلاف سایر مرورگر ها در بالای نوار آدرس قرار دارند:

Google Chrome Tabs

Google Chrome Tabs

این مرورگر صفحه پیش فرض خود را speed dial قرار داده است مانند آنچه که در Opera وجود داره:

chrome speed dial

chrome speed dial

ستاره کنار نوار آدرس این امکان می دهد که به سرعت آدرس را به لیست علاقه مندی های خود اضافه کنید، همانند firefox:

chrome fast bookmark

chrome fast bookmark

نوار آدرس هوشمند برای کلمات تایپ شده و یافتن گزینه مناسب. همانند firefox 3 و IE8:

chrome address bar

chrome address bar

این مرور گر از موتور JavaScript با نام V8 استفاده می کنه که به گفته آنها برای بهینه سازی سرعت اجرای کد های جاوا اسکریپت طراحی شده است. این موتور هم به صورت open source در دسترس همه قرار داره و امکان استفاده آن در سایر مرورگر ها هم وجود هست.

همچنین این مرورگر یک حالت امنیتی ویژه خواهد داشت که به کاربر اجازه می دهد در صفحات وب گردش را انجام بدهد بدون اینکه هیچ ردی از آن در کامپیوتر باقی بماند. در حقیقیت هیچ log از کارهای وی گرفته نخواهد شد. این امکان با نام incognito شناخته می شه.

پ.ن: این مرورگر برای دانلود در لینک زیر آماده شد: http://www.google.com/chrome
پ.ن2: دریافت این مرورگر برای ایرانی ها بسته هست و برای دریافت آن باید از پراکسی استفاده کنید.

لینک دانلود بدون محدودیت برای ایرانی ها: http://rapidshare.com/files/142129854/chrome_installer.exe





طراحي پيشرفته FireFox

1 09 2008

این مطلبی رو که پایین می بینید مربوط به یک سال پیشه که تو بلاگفا نوشته بودم. دیدم خالی از لطف نیست که دوباره اینجا بنویسم.

اين مورد رو به طور اتفاقي وقتي که داشتم تو لیست موارد about:config نگاه مي کردم پيدا کردم و خيلي جالبه.

مرورگر Firefox خودتون رو باز کنيد و در آدرس بار مقدار زير رو وارد کنيد:

chrome://browser/content/browser.xul

در کمال تعجب خواهيد ديد که يک محيط فايرفاکس جديد در Tab نمايش داده خواهد شد.

توضيح اين مطلب:
آدرس chrome رو که به عنوان نام پروتوکل در آدرس بار وارد شد به فايرفاکس اعلام ميکنه اين يک فايل منبع داخلي براي فايرفاکس است و داده ها بايد از منابع داخلي خوانده شود.
در مورد مذکور فايل browser.xul در داخل فايل منبع browser.jar در در پوشه chrome همراه فايرفاکس قرار داره. اين فايل شامل تمام موارد مورد نياز براي طراحي ظاهر فايرفاکس مورد استفاده است.
با استفاده از برنامه WinAce مي تونيد فايل browser.jar را از حالت فشرده خارج کنيد و ويرايش مورد نظر را انجام داده و مجددا با WinAce عمل فشرده سازي با فرمت JAR رو انجام بديد.

اما توضيح فايل browser.xul:
اين يک فايل XUL است که مخفف XML User-Interface Language استاندارد طراحي ظاهر براي چندين سيستم عامل است که توسط Mozilla ايجاد شده است. و از ويژگي هاي پيشرفته اي که در FireFox و مرورگر Mozilla در اون استفاده شده است و باعث انعطاف پذيري باور نکردني و قابليت حمل فراوان اون شده است. راز اجرا شدن فایرفاکس در چندین سیستم عامل هم تو همین XUL هست. تنها چیزی که لازم خواهد بود مفسر برای اجرا در هر سیستم عامل هست. اطلاعات بيشتر در مورد XUL در اينجا: http://www.xulplanet.com

نتيجتا وقتي ما آدرس chrome://browser/content در مرورگر فايرفاکس وارد مي کنيم از نظر فاير فاکس اين يک روند عادي به شما ميره.
و نتيجه نهايي اينکه تمام فرمهاي FireFox نوعي Browser هستند با اين تفاوت که امکانات استاندارد مرورگر نمایش داده نمی شوند و حذف شده اند.

در تصوير بالا چندين محيط FireFox رو در تو در تو وارد کردم ميتونيد ببينيد. (به تعداد خطاهاي Javascript توجه کنيد که البته طبيعيه)

همه اينها مزيد بر علت شد تا پيش از پيش FireFox را به خاطر طراحي کم نظيرش دوست بدارم.
ساير نمونه هايي که ميتونيد امتحان کنيد:

Firefox: chrome://browser/content
Page info: chrome://browser/content/pageinfo/pageInfo.xul
preferences: chrome://browser/content/preferences/content.xul
Manage search engine: chrome://browser/content/search/engineManager.xul
Print page setup: chrome://global/content/printPageSetup.xul

و نکته اي که يادم رفت بگم و جالبتر هم هست اينکه تمامي عمليات با استفاده از JavaScript انجام ميشه:
مثلا عمل جستجو:

chrome://browser/content/search/engineManager.js